bụi mịn PM2.5 là gì?. ảnh hưởng của bụi mịn PM2.5

Chất ô nhiễm bụi mịn PM2.5 Vật chất hạt, hay PM, đề cập đến các hạt được tìm thấy trong không khí, bao gồm bụi, bồ hóng, chất bẩn, khói và các giọt chất lỏng. Các hạt bụi mịn PM2.5 có đường kính từ 2,5 micron trở xuống. Các hạt bụi mịn PM2.5 nhỏ đến mức chỉ có thể nhìn thấy được bằng kính hiển vi điện tử. Trong tất cả các đo đường ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5 gây ra mối đe dọa sức khỏe lớn nhất. Do kích thước nhỏ, PM2.5 có thể tồn tại lơ lửng trong không khí trong thời gian dài và có thể hấp thụ sâu vào máu khi hít phải. Các nguồn gây ô nhiễm bụi mịn PM2.5 là gì? Các hạt vật chất có thể được phát ra trực tiếp từ các nguồn nhân tạo hoặc tự nhiên, với các nguồn nhân tạo thường tạo ra lượng PM2,5 lớn hơn. Một số nguồn bụi mịn PM2.5 nhân tạo phổ biến nhất: Các nguồn bụi mịn PM2.5 tự nhiên có thể bao gồm: Các nguồn bụi mịn PM2.5 chủ yếu có thể khác nhau tùy theo mùa, thời tiết, khí hậu, mức độ đô thị hóa, quốc gia và khu vực. Nguồn bụi min PM2.5 tại Việt Nam Bụi mịn PM2.5 (từ “vô hình” đã trở nên “hữu hình” hơn với với công chúng khi các chỉ số này đã được cập nhật theo thời gian thực nhờ đa dạng cách thức giám sát, từ mạng lưới quan trắc tiêu chuẩn của nhà nước đến các mạng lưới cảm biến chi phí thấp, hoặc sử dụng ảnh vệ tinh. Theo Báo cáo của Live & Learn, kết quả đo đạc và tính toán cho thấy, nồng độ PM2.5 trung bình năm 2020 và năm 2021 (8 – 35,8 µg/m3) có xu hướng giảm so với năm 2019 (9 – 41 µg/m3). Trong năm 2020 và 2021, miền Bắc có 10/25 tỉnh, thành phố có nồng độ bụi PM2.5 vượt quy chuẩn quốc gia, bao gồm Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Hà Nội, Thái Bình, Nam Định, Hải Phòng, Hà Nam, Ninh Bình, Vĩnh Phúc. Miền Trung và miền Nam không có tỉnh, thành phố nào có nồng độ bụi PM2.5 vượt quy chuẩn quốc gia. Trên quy mô toàn quốc, theo nghiên cứu của GS. TS Nguyễn Thị Kim Oanh và cộng sự, năm 2018 lượng phát thải PM2.5 từ đốt bỏ phụ phẩm nghiệp chiếm tỉ lệ cao nhất (40%), tiếp theo là đun nấu dân sinh (17%), giao thông đường bộ (13%), cháy rừng (12,7%), hoạt động công nghiệp (11%), và nhà máy nhiệt điện (3,3%). Các lĩnh vực còn lại đóng góp chung khoảng 3% tổng lượng phát thải PM2.5 của cả nước. Tại Hà Nội, các nghiên cứu gần đây nhất đều chỉ ra các nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm không khí là hoạt động công nghiệp, giao thông, đốt rơm rạ, đun nấu (dân sinh và thương mại), đốt rác thải, bụi đường. Trong đó, ô nhiễm không khí do bụi PM2,5 tại Hà Nội bị ảnh hưởng rất lớn từ nguồn bên ngoài, cụ thể chỉ có ⅓ lượng bụi mịn PM2,5 sinh ra trực tiếp từ các nguồn thải tại địa bàn thành phố, và ⅔ lượng bụi còn lại đến từ các tỉnh lân cận, khu vực Đồng bằng sông Hồng, lan truyền từ xa và các nguồn tự nhiên. Báo cáo Kiểm kê phát thải do hoạt động đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng tại các quận/huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2020 – 2021 của Đại học Khoa học Tự nhiên đã chỉ ra: Vụ Đông Xuân năm 2021 so với cùng kỳ năm 2020, tỷ lệ đốt rơm rạ trung bình toàn thành phố tăng gấp đôi (từ 22% năm 2020 lên 43,2% năm 2021) và khối lượng bụi PM2,5 phát thải tăng gấp 4 lần (tăng gần 1,5 nghìn tấn). Hà Nội là thành phố đứng thứ 6 trong xếp hạng các tỉnh, thành phố có nồng độ bụi PM2.5 cao nhất, mặc dù ô nhiễm bụi PM2.5 năm 2020 và năm 2021 giảm 16% so với năm 2019. Tại TP. HCM, nồng độ bụi PM2.5 đứng thứ 11 trong xếp hạng toàn quốc, thấp hơn giới hạn cho phép của chuẩn quốc gia, và năm 2020 -2021 đã giảm 13% so với năm 2019. Theo Báo cáo của Live & Learn. Tại TP.HCM, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng hoạt động giao thông đóng góp nhiều nhất vào phát thải bụi PM2,5, tiếp theo là hoạt động công nghiệp, sau đó là hoạt động dân sinh và thương mại. Thành phần hóa học của bụi mịn PM2.5 là gì? PM2.5 có thể được tạo ra bởi các chất ô nhiễm khác phản ứng hóa học trong khí quyển. Phản ứng hóa học giữa các khí có thể là nguồn gây ô nhiễm PM2.5, bao gồm các phản ứng giữa: PM2.5 ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta như thế nào? Kích thước siêu nhỏ của PM 2.5 làm tăng khả năng xâm nhập sâu vào đường hô hấp. Với kích thước 2,5 micron, PM2.5 có khả năng xâm nhập vào hệ tuần hoàn và thậm chí là não. Các triệu chứng ngắn hạn của việc tiếp xúc với lượng hạt vật chất cao bao gồm kích ứng cổ họng và đường thở, ho và khó thở. Các biến chứng nghiêm trọng hơn, lâu dài có thể bao gồm: Những người mắc bệnh tim hoặc phổi, trẻ em và người lớn tuổi có nhiều khả năng bị ảnh hưởng nhất khi tiếp xúc với ô nhiễm hạt. Nhiều nghiên cứu đã xác nhận vô số biến chứng nghiêm trọng về sức khỏe do tiếp xúc với PM2.5. Ví dụ, một nghiên cứu năm 2011 được công bố trên Tạp chí Y học Chăm sóc Hô hấp và Chăm sóc Quan trọng